Kryzys małżeński przed trudną decyzją
przykład terapii par
Historia inspirowana praktyką terapeutyczną
Alicja (imię przykładowe, około 43 lat) i Ryszard (imię przykładowe, około 44 lat) przyszli do gabinetu w momencie, w którym stanęli przed jedną z najtrudniejszych decyzji w swoim życiu. Kryzys małżeński zaczął się od propozycji pracy w innym mieście, ale bardzo szybko przestał dotyczyć pracy. Na pierwszej sesji Alicja powiedziała: "Mąż chce mnie zostawić i uciec z domu". Ryszard tylko głęboko westchnął. To historia o tym, jak para, która nie potrafiła rozmawiać o różnicy zdań bez ataku i wycofania, nauczyła się podejmować decyzję razem.
i emocjami w relacji
według którego para się kłóciła
bez ataku i wycofania
Kryzys małżeński przed ważną decyzją
Ryszard jest cenionym menedżerem. W jego firmie szykowała się zmiana organizacyjna i dostał propozycję przejęcia zarządzania zakładem oddalonym o 200 km od domu. Propozycja była opłacalna finansowo. Dla niego to była szansa na zabezpieczenie przyszłości dzieci - syn ma 17 lat, córka 13 i Ryszard myślał już o studiach syna za granicą. "Jeśli zostanę, nie mam tu żadnych perspektyw na takie pieniądze. Przeprowadźmy się wszyscy, firma opłaci mieszkanie, znajdziesz tam pracę" - mówił.
Alicja nie wyobrażała sobie przeprowadzki. Mieszkała w tym miejscu od urodzenia, dwa lata wcześniej wprowadzili się do nowego domu, który ją cieszył. Tu była jej rodzina, praca, którą lubiła, przyjaciele. Od kilku lat zmagała się też z przewlekłym bólem związanym z chorobą zwyrodnieniową stawów, który coraz bardziej utrudniał jej chodzenie i codzienne funkcjonowanie. To nie był moment, w którym czuła się na siłach, żeby zaczynać wszystko od nowa.
Ryszard nie rozumiał, jak w jego trosce o przyszłość rodziny żona może widzieć nieuczciwość i podejrzewać go o złe intencje. Alicja nie rozumiała, jak mąż może w ogóle rozważać taki krok. Każda rozmowa o decyzji kończyła się tak samo - emocje brały górę, Alicja atakowała słowami, a Ryszard się wycofywał.
Trudności przy zgłoszeniu
- Decyzja, której nie da się odłożyć - i dwie sprzeczne potrzeby
- Rozmowy kończące się agresją słowną i wycofaniem
- Katastroficzne interpretacje - "chce mnie zostawić"
- Poczucie Ryszarda, że jest niesprawiedliwie oskarżany
- Racjonalne argumenty, które nie docierały do emocji
- Obawa, że decyzja podzieli rodzinę
Kontekst życiowy
- Wieloletnie małżeństwo, dwoje dzieci - 17 i 13 lat
- Nowy dom od dwóch lat, silne zakorzenienie Alicji w miejscu
- Propozycja awansu Ryszarda 200 km od domu
- Przewlekły ból i ograniczenia zdrowotne Alicji
- Myślenie o przyszłości i edukacji dzieci
- Motywacja - utrzymać relację i rozwiązać problem
Jak wyglądała terapia par w kryzysie małżeńskim
Nie zaczęliśmy od decyzji. Zanim para mogła o niej rozmawiać, musiała zobaczyć, co dzieje się między nimi za każdym razem, gdy próbują. Jeśli zastanawiasz się, jak wygląda terapia małżeńska, ta historia dobrze pokazuje, że spór o konkretną sprawę bywa tylko wierzchołkiem.
historie rodzinne
Z czym każde z nich przyszło do małżeństwa
Zaczęliśmy od poznawania przeszłości obojga małżonków. Alicja dorastała w domu, w którym wielokrotnie doświadczała przemocy ze strony obojga rodziców i była jej świadkiem. Ojciec był uzależniony od alkoholu i zmarł, gdy miała 13 lat. Mama dużo pracowała, a Alicja od dziecka dźwigała odpowiedzialność nieadekwatną do wieku - prowadziła dom i opiekowała się młodszym bratem. Ryszard wychował się w spokojnym domu, bez przemocy. Jego ojciec dużo pracował, a rolą, za którą matka go doceniała, była odpowiedzialność finansowa. Ryszard stracił ojca, gdy miał 21 lat.
sesjach
Schemat kłótni widziany z boku
Po kilku spotkaniach mieliśmy uchwycony schemat, według którego się kłócili. Lęk Alicji uruchamiał katastroficzną interpretację, a ta prowadziła do ataku. Ryszard czuł się niesprawiedliwie oskarżony i się wycofywał. Jego wycofanie Alicja odbierała jako potwierdzenie zagrożenia - i lęk rósł jeszcze bardziej. Spojrzenie na ten cykl z boku pozwoliło obojgu zrozumieć, że nie walczą ze sobą, tylko razem utknęli w tym samym kole.
praca z emocjami
Zatrzymać rozmowę na samym początku
W kolejnych krokach zatrzymywałam parę na samym początku rozmowy i przyglądaliśmy się temu, co czują. Alicja pokazała, jak bardzo boi się zmiany i jak łatwo przychodzą jej lękowe, katastroficzne scenariusze. Zderzaliśmy je z rzeczywistym doświadczeniem w relacji - czy Ryszard kiedykolwiek zachował się wobec niej nielojalnie? Alicja zobaczyła, że atakując męża, próbuje ochronić się przed własnym lękiem. Ryszard zobaczył głębsze źródła reakcji żony i zaczął rozumieć emocjonalne znaczenie tej zmiany dla niej, zamiast skupiać się tylko na racjonalnych argumentach.
eksperymenty
Czego potrzebuję, kiedy się boję
Alicja zaczęła szukać odpowiedzi na pytanie, czego potrzebuje od męża w momentach lęku. Para eksperymentowała z nowymi sposobami reagowania - zamiast ataku prośba, zamiast wycofania obecność. Oboje uczyli się nazywać i rozróżniać swoje emocje, a także mieścić w sobie te sprzeczne: chęć wsparcia męża i strach przed utratą wszystkiego, co znane.
decyzja jako para
Rozmowa o przyszłości zamiast walki o rację
Po półrocznej pracy nad emocjami Alicja i Ryszard zaczęli naprawdę rozmawiać o decyzji. Rozważali, jak różne wybory mogą wpłynąć na ich związek, na dzieci i na przyszłość. Wciąż mieli przed sobą trudny wybór i różnica zdań nie zniknęła. Zmienił się jednak sposób, w jaki potrafili o niej mówić. Przestali podejmować decyzję z poziomu lęku, ataku i wycofania - zaczęli podejmować ją jako para.
Cykl napędzał się sam - każda reakcja jednej osoby wzmacniała reakcję drugiej.
Terapia par nie odpowiedziała za Alicję i Ryszarda, czy mają się przeprowadzić. Jej celem było coś innego - żeby trudną decyzję podejmowali razem, a nie przeciwko sobie. Różnica zdań nie musi niszczyć małżeństwa. Niszczy je dopiero sposób, w jaki o niej rozmawiamy.
Co pomogło parze wyjść z kryzysu małżeńskiego
W pracy z parami często widzimy, że kryzys w związku uruchamia się nie przy codziennych drobiazgach, ale w momentach wielkich zmian - przeprowadzki, awansu, choroby, dorastania dzieci. Wtedy racjonalne argumenty jednej strony zderzają się z lękiem drugiej, a para zaczyna mówić dwoma różnymi językami.
Ważne w tej pracy były dwie rzeczy. Pierwsza - uchwycenie schematu konfliktu. Kiedy Alicja i Ryszard zobaczyli swój cykl lęku, ataku i wycofania, przestali szukać winnego. Druga - połączenie dzisiejszych reakcji z historią. Doświadczenia z dzieciństwa w rodzinie z problemem alkoholowym i przemocą mogą sprawiać, że zmiana w dorosłości budzi ogromny lęk przed utratą bezpieczeństwa. Tym doświadczeniom można przyjrzeć się także w terapii DDA.
Pomocna była też nauka rozpoznawania lęku, zanim zamieni się w atak. Jeśli czujesz, że Twoje myśli o przyszłości często biegną w stronę najczarniejszych scenariuszy, przeczytaj, jak radzić sobie ze stanami lękowymi.
O co toczył się spór
- Przeprowadzka czy zostanie na miejscu
- Pieniądze i przyszła edukacja dzieci
- Praca Alicji, dom i bliscy
- Kto ma rację w ocenie sytuacji
Co działo się pod spodem
- Lęk Alicji przed utratą bezpieczeństwa i opuszczeniem
- Poczucie Ryszarda, że jego troska jest odbierana jako zdrada
- Wzorzec ojca-żywiciela, który Ryszard wyniósł z domu
- Wczesna, nadmierna odpowiedzialność, którą dźwigała Alicja
Psycholodzy na Jutrzenki, Warszawa Włochy i online
Trudna decyzja w małżeństwie.
Nie musicie podejmować jej przeciwko sobie.
Kiedy każda rozmowa o przyszłości kończy się kłótnią albo milczeniem, trudno zobaczyć, że wciąż jesteście po tej samej stronie. Terapia par daje przestrzeń, w której obie perspektywy mogą zostać wysłuchane. Spotykamy się w gabinecie w Warszawie (Włochy) lub online. Pierwsze spotkanie to rozmowa, która nie zobowiązuje do niczego więcej.
Opisana historia jest przykładem edukacyjnym. Postacie są fikcyjne, a przebieg terapii został przygotowany na podstawie doświadczeń specjalisty z wielu procesów terapeutycznych, w zgodzie z tajemnicą zawodową.