Joanna Marszalska, Autor w serwisie Psycholog Jutrzenki

Złość – czym jest, skąd się bierze i kiedy staje się problemem

Złość przychodzi szybciej, niż zdążysz ją nazwać. Najpierw napina się szczęka, potem pojawia się myśl „to niesprawiedliwe”, a chwilę później słowa, których być może potem żałujesz. Albo odwrotnie: nic nie mówisz, uśmiechasz się grzecznie, a wieczorem boli Cię głowa i nie wiesz dlaczego. Obie reakcje mają to samo źródło i obie da się zrozumieć. Przeczytaj i dowiedz się więcej!

Złość – czym jest, skąd się bierze i kiedy staje się problemem Dowiedz się więcej »

Przykłady gaslightingu – gdy „kocham cię” staje się narzędziem kontroli

Relacje i związki

Przykłady gaslightingu pokazują, że przemoc emocjonalna nie zawsze krzyczy – czasem mówi: „kocham cię”. Słowa, które powinny przynosić ciepło i bezpieczeństwo, w relacji z osobą stosującą gaslighting mogą stać się narzędziem kontroli. Zamiast być wyrazem troski, zaczynają służyć unieważnianiu emocji, zastraszaniu lub utrzymywaniu ofiary w zależności emocjonalnej. Gaslighting to forma przemocy psychicznej, w której sprawca zniekształca rzeczywistość partnera – podważa jego wspomnienia, emocje i zdrowy osąd sytuacji. To subtelna manipulacja, która prowadzi do dezorientacji, lęku i wyuczonej bezradności.

Przykłady gaslightingu – gdy „kocham cię” staje się narzędziem kontroli Dowiedz się więcej »

Narcyzm co to znaczy? Od definicji po objawy

Relacje i związki, Złość i regulacja emocji

Narcyzm to słowo, które zrobiło zawrotną karierę – pojawia się w rozmowach o byłych partnerach, politykach, przełożonych i influencerach. Używamy go często jako etykiety: „on to narcyz”, „ona myśli tylko o sobie”. Ale czy naprawdę rozumiemy, co to jest narcyzm? Czy chodzi tylko o egoizm i próżność – czy może o coś głębszego, bardziej ukrytego, czasem nawet bolesnego?

Narcyzm co to znaczy? Od definicji po objawy Dowiedz się więcej »

Toksyczne zachowania i typy osobowości – jak je rozpoznać?

Relacje i związki

Umiejętność rozpoznania toksycznych zachowań to nie tylko przydatna cecha — to tarcza ochronna dla naszej psychiki. Toksyczne jednostki często działają w sposób nieoczywisty: manipulują, nieustannie krytykują, a empatia? Dla nich to pojęcie zupełnie obce. Gdy już wiesz, jak rozpoznać toksyczną osobę, łatwiej dostrzec zagrożenie i — co ważniejsze — unikać relacji, które mogą cię wyniszczyć od środka. Takie zachowania łamią granice, wzbudzają lęk, poczucie winy, a czasem prowadzą do wypalenia emocjonalnego czy nawet depresji. Dlatego warto nauczyć się je identyfikować i skutecznie się przed nimi bronić, zanim przejmą kontrolę nad twoim życiem.

Toksyczne zachowania i typy osobowości – jak je rozpoznać? Dowiedz się więcej »

Czy ADHD mija z wiekiem? Co mówią badania i jak wygląda leczenie w dorosłości

ADHD i spektrum autyzmu

Pewnie nie raz słyszałeś, że „z ADHD się wyrasta”. To brzmi kojąco, bo obiecuje prostą ścieżkę — wystarczy dorosnąć. A jednak w wieku dorosłym wiele osób widzi coś innego: role się zmieniają, obowiązków przybywa, a występujące objawy ADHD nie znikają, tylko zmieniają formę. Według badań Sibleya i zespołu (2016), wskaźniki utrzymywania się objawów ADHD z dzieciństwa w dorosłości mogą sięgać od 5 % aż do 75 %, w zależności od zastosowanych kryteriów i metod oceny (Sibley et al., 2016; Sibley et al., 2021; Kessler et al., 2005). Nadpobudliwość potrafi się wyciszyć, ale trudności w koncentracji i trudności w organizacji dnia zostają jak cichy szum w tle. Dlatego bierzemy ten mit na warsztat: co naprawdę dzieje się z nami, gdy ADHD zaczyna splatać się z codziennością dorosłego życia?

Czy ADHD mija z wiekiem? Co mówią badania i jak wygląda leczenie w dorosłości Dowiedz się więcej »

Przeciążenie psychiczne – skąd się bierze i jak sobie z nim poradzić?

Praca, wypalenie i work-life balance, Złość i regulacja emocji

Czujesz w ciele napięcie, które trudno rozluźnić? Głowa jest przepełniona myślami, powieki ciężko opadają, a oddech staje się płytszy, jakby brakowało Ci przestrzeni? Każdy kolejny bodziec – wiadomość, prośba, zadanie – dociska Cię do granic wytrzymałości i czujesz narastające zmęczenie psychiczne. Tak objawia się przeciążenie psychiczne. To nie słabość ani brak kompetencji. To naturalna reakcją ludzkiego organizmu, który próbuje unieść więcej, niż pozwalają na to jego wewnętrzne zasoby. Skąd bierze się przeciążenie i czy można spojrzeć na nie, nie jako ciężkie wyzwanie, ale sygnał do zmiany? Wspólnie nazwijmy to, co dzieje się w Tobie, gdy świat staje się zbyt głośny i gubisz własny rytm.

Przeciążenie psychiczne – skąd się bierze i jak sobie z nim poradzić? Dowiedz się więcej »

Lęk przed odrzuceniem – dlaczego bliskie relacje wywołują strach?

Lęk, nastrój i nerwica

Telefon wibruje. „Wpadniesz jutro?”. Piszesz „chętnie”, ale nie wysyłasz. Dzwoni ktoś, z kim ostatnio było Ci dobrze. Odbierasz i wybierasz bezpieczne tematy: praca, pogoda, weekend. Pada pytanie: „kiedy znowu Cię zobaczę?” i nagle pojawia się hamulec. Zręczne omijasz temat. Znasz ten ruch odsunięcia, kiedy relacja zaczyna znaczyć coś więcej? Z zewnątrz wszystko gra, jednak w środku pracuje ostrożność. Tę ostrożność nazywamy lękiem przed odrzuceniem. Nie jest kaprysem ani „brakiem chemii”. To sposób, w jaki umysł próbuje uchronić Cię przed sytuacją, w której ktoś ważny mógłby się odsunąć. Wystarczy, że zaczynasz kogoś lubić. Każde milczenie, drobne opóźnienie, niedoprecyzowane „odezwę się” potrafi brzmieć jak odrzucenie. Twój umysł chce ochrony, zanim cokolwiek realnie się wydarzy. Silny lęk działa szybciej niż refleksja, podpowiada wycofanie, skłania do ucieczki w bezpieczny dystans. Przeczytaj artykuł o leku przed odrzuceniem – czym jest, jakie są jego przyczyny i kiedy warto szukać wsparcia.

Lęk przed odrzuceniem – dlaczego bliskie relacje wywołują strach? Dowiedz się więcej »

Jak opanować lęk w nerwicy – krok po kroku do spokoju

Lęk, nastrój i nerwica

Doświadczenie lęku w nerwicy nie jest zwykłym zdenerwowaniem – to powracający, wyczerpujący stan napięcia, który zniekształca codzienność i odbiera poczucie bezpieczeństwa. Zebraliśmy kliniczną wiedzę, doświadczenia pacjentów oraz aktualne badania, aby pokazać Ci, że opanowanie lęku w nerwicy jest możliwe i można je osiągnąć poprzez sprawdzone, praktyczne kroki.

Jak opanować lęk w nerwicy – krok po kroku do spokoju Dowiedz się więcej »

Lęk przed związkiem – dlaczego bliskie relacje wywołują strach?

Lęk, nastrój i nerwica, Relacje i związki

Znasz to uczucie: poznajesz jego lub ją, jest miło, a rozmowy płyną godzinami. Nagle coś się zaciska w środku. Myślisz: „Za blisko. Za szybko”. Chcesz być w relacji, a odruchowo robisz krok w tył. Piszesz wiadomość i kasujesz. Odbierasz telefon, ale głos staje w gardle. Niepokój często nasila się w chwilach, gdy pojawia się pytanie o wyłączność, propozycja poznania rodziny albo wspólnego mieszkania – to momenty, w których „zwykła” relacja nabiera ciężaru zobowiązania. Czy to oznacza, że lęk związany z budowaniem związku będzie Ci już zawsze towarzyszyć? Dlaczego związek – coś, czego wielu z nas pragnie – potrafi wywoływać taki opór? I co relacje wywołujące lęk mówią o nas, o naszych granicach, potrzebach, tęsknotach? O tym w naszym artykule.

Lęk przed związkiem – dlaczego bliskie relacje wywołują strach? Dowiedz się więcej »

Co wyklucza zespół Aspergera u dorosłych – kryteria diagnostyczne i różnicowanie

ADHD i spektrum autyzmu

Dobrze radzisz sobie w pracy i w kontaktach z ludźmi. Bierzesz udział w żartach przy kawie czy weekendowych spotkaniach. Jednak są chwile, kiedy drobny grymas współpracownika potrafi obrócić cały dzień w serię domysłów „co zrobiłem nie tak?”. Czujesz się przygwożdżony wspomnieniem rozmowy sprzed tygodnia i wracasz do niej setny raz, analizując każde słowo. Trafiasz na

Co wyklucza zespół Aspergera u dorosłych – kryteria diagnostyczne i różnicowanie Dowiedz się więcej »